و نصيحت مىداد و از اين شيوه برخورد نهى مىكرد . پيش از اين در اين‌باره سخن گفته شد . ( ما أعرف شيئا تجهله و لا أدلّك على أمر لا تعرفه ) انسان نادان در صورتى كه حكم پنهان و مخفى از شريعت را نداند ، معذور است . اما بهانه ندانستن بديهيات و احكامى كه همگان از آن آگاه هستند ، پذيرفتنى نيست . به راستى چه‌كسى است كه نمىداند ظلم ، حرام و زشت است ؟ و نيز زمامداران بايد ، مصلحت مردم را در پى گيرند و ستم‌ها را از جامعه بزدايند . عثمان از ياران نزديك پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و داماد آن حضرت بود . وى با رقيه « 1 » دختر پيامبر صلّى اللّه عليه و إله ازدواج كرده بود . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و عثمان از جهت خاندانى نيز خويشاوند بودند و عبد مناف جد مشتركشان است . سلسله نسب پيامبر صلّى اللّه عليه و إله به اين شكل است : محمد صلّى اللّه عليه و إله بن عبد اللّه بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف . سلسله نسب عثمان نيز چنين است : عثمان بن عفان بن ابو العاص بن امية بن عبد شمس بن عبد مناف . « 2 » بديهى است كه هيچ‌گونه خويشاوندى با پيامبر صلّى اللّه عليه و إله جز از راه اخلاق پاك برقرار نيست . خداوند مىفرمايد : « پس آنگاه كه در صور دميده شود [ ديگر ] ميانشان نسبت خويشاوندى وجود ندارد و از [ حال ] يكديگر نمىپرسند . » « 3 » امام عليه السّلام نيز مىفرمايد : « جانشين محمد صلّى اللّه عليه و إله كسى است كه خدا

--> ( 1 ) . رقيه و زينب فرزندان « هالة » خواهر خديجه بودند . برخى سيره‌نويسان گفته‌اند كه رقيه و زينب فرزندان خديجه از همسر سابق وى بوده‌اند . اما چنين نيست . نك : الإصابه : 4 / 283 - 284 . ( 2 ) . تاريخ طبرى : 4 / 242 ؛ تاريخ خليفه : 177 . ( 3 ) . فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَ لا يَتَساءَلُونَ مؤمنون / 23 : 101 .